| Pchły - Zoonozy to poważny problem! (Pchły) |
| Jak skutecznie chronić nasze psy przed kleszczami? (Rozwiązania Bayera) |
| Obroża Kiltix - Produkt Roku 2006 w plebiscycie "Mojego Psa" (Aktualności) |
| VetriDerm - produkty (Zdrowa Skóra) |
| VetriDerm - czysta radość! (Zdrowa Skóra) |
| Pchle ABC, czyli kilka co ciekawszych faktów z życia pchlego - część I. (Pchły) |
| Psy - wszystkie schematy zabezpieczeń przed inwazją pasożytniczą (Tabele i Schematy Zabezpieczeń Psów i Kotów przed inwazją) |
| Koty - wszystkie schematy zabezpieczeń przed inwazją pasożytniczą (Tabele i Schematy Zabezpieczeń Psów i Kotów przed inwazją) |
| Pchły – pasożyty zagrażające zdrowiu ludzi i zwierząt (Pchły) |
| Prewencja występowania odkleszczowych chorób psów (Kleszcze) |
| Tasiemiec psi - Dipylidium caninum (Robaki) |
| Tasiemiec bąblowcowy - Echinococcus granulosus (Robaki) |
| Giardia duodenalis (G. intestinalis) - giardia (lamblia) (Robaki) |
| Toxoplasma gondii - toksoplazma (Choroby) |
| Glista psia - Toxocara canis, glista kocia - Toxocara cati (Robaki) |
Drukuj
WyślijWojciech Zygner. Zakład Parazytologii i Inwazjologii, Katedra Nauk Przedklinicznych, Wydział Medycyny Weterynaryjnej, SGGW w Warszawie
Wstęp. Pasożytujące u psów kleszcze są roztoczami należącymi do rodziny Ixodidae, rzędu Ixodida. Rodzina Ixodidae (kleszcze właściwe) obejmuje dwie podrodziny: Ixodinae i Amblyomminae. W Polsce stwierdzono występowanie ponad 20 gatunków kleszczy należących do tych dwóch rodzin (1).
Inwazja kleszczy u psów w Polsce może być powodowana przez 4 rodzime gatunki takie jak: Ixodes hexagonus, I. crenulatus, I. ricinus i Dermacentor reticulatus, oraz zawlekany do Polski z krajów na południu Europy Rhipicephalus sanguineus (1). Szczególne znaczenie tych pasożytów w medycynie weterynaryjnej wynika z faktu, iż są one wektorami wielu groźnych chorób zwierząt i człowieka. Najczęściej występujący w Polsce kleszcz pospolity I. ricinus (Ryc. 1) pasożytować może zarówno u zwierząt dzikich oraz towarzyszących człowiekowi jak i u ludzi (1).

Kleszcz ten odpowiedzialny jest za przenoszenie wielu chorób zakaźnych w tym boreliozy i anaplazmozy, będących chorobami tak ludzi jak i zwierząt (2, 3). Z kolei kleszcz jeżowy I. hexagonus jest wektorem m.in. boreliozy oraz wirusowego kleszczowego zapalenia mózgu (1, 2). Trzecim kleszczem mającym największe znaczenie w przenoszeniu chorób psów w Polsce jest kleszcz łąkowy D. reticulatus, który odpowiedzialny jest za transmisję babeszjozy psów (4).
Biologia pasożyta
Kleszcze właściwe są pasożytami zewnętrznymi odżywiającymi się krwią żywiciela. Żerowanie rozpoczyna się od zagłębienia chelicer (przekształcone szczękoczułki) i hypostomu w skórze żywiciela. Towarzyszy temu wydzielanie dużej ilości szybko twardniejącej śliny tworzącej wokół chelicer i hypostomu tzw. futeralik cementowy, który zapewnia mocne i trwałe umocowanie narządów gębowych kleszcza w skórze żywiciela. Następnie kleszcz wydziela drugi rodzaj śliny zapobiegającej krzepnięciu krwi (5, 6). Dorosła samica kleszcza po umocowaniu narządów gębowych w skórze żywiciela pobiera pokarm przez kilka dni (średnio 4 – 6) powiększając w tym czasie masę swojego ciała nawet 10-krotnie (6). Zapłodniona samica po pobraniu pokarmu składa jaja w środowisku w liczbie do kilku tysięcy (1, 5). Pierwszym aktywnym stadium rozwojowym kleszcza jest larwa posiadająca 3 pary odnóży krocznych i nieposiadająca zawiązków otworów płciowych. Drugim aktywnym stadium rozwojowym jest nimfa posiadająca 4 pary odnóży krocznych oraz nie w pełni wykształcony otwór płciowy. Ostatnim stadium aktywnym są dorosłe samce i samice. Podobnie jak osobniki dorosłe, larwy i nimfy odżywiają się krwią żywiciela. Cały cykl rozwojowy kleszczy właściwych zależnie od gatunku może trwać od 1 – 2 do ponad 20 lat (5, 6).
Fakt, iż kleszcze podczas żerowania wprowadzają do tkanek żywiciela swoją ślinę jest jednym z czynników umożliwiających przenoszenie chorób przez te pasożyty. Transmisja czynników zakaźnych z jednych gatunków zwierząt na inne jest konsekwencją specyfiki poszczególnych aktywnych stadiów rozwojowych co do żywicieli, co w uproszczeniu sprowadza się do zależności, iż młodsze stadia rozwojowe pasożytują na mniejszych żywicielach (np. gryzonie), natomiast dorosłe osobniki na większych (np. psy, owce, ludzie). Z kolei długość życia kleszczy pozwala na stałe utrzymywanie się ognisk zakaźnych chorób odkleszczowych w danym rejonie (6).
| Images |
kleszcze (6 Obrazy) kleszcze | pchły (2 Obrazy) pchły | komary (3 Obrazy) komary | Robaki i Pasożyty (8 Obrazy) robaki |
Koty (3 Obrazy) | Psy (5 Obrazy) | VetriDerm - Zdrowa Skóra (5 Obrazy) |