U wielu gatunków tych owadów w drodze ewolucji wytworzyły się mechanizmy, które w zależności od potrzeb regulują agresywne zachowanie samic. Zwykle po odbyciu godów gwałtownie wzrasta agresywność samic komarów. W sytuacji, gdy uda im się w pełni nasycić, odlatują i przestają reagować na atraktanty żywiciela. Zwykle jednak żywiciel uniemożliwia samicom komarów pobranie maksymalnej porcji krwi, co nie obniża ich agresywności tak skutecznie jak pełny posiłek. Mechanizm wyłączający agresywność uruchamiany jest bowiem przez receptory w odwłoku reagujące na jego rozciągnięcie. Im większy posiłek tym skuteczniejsze jest wyłączanie agresywności. Samice, jeśli pobrały mniej niż połowę maksymalnej porcji krwi, zazwyczaj nadal poszukują żywiciela. Hamowanie agresywności włączone przez receptory rozciągnięcia odwłoka podtrzymywane jest przez hormony uwalniane przez jaja rozwijające się w ciele zapłodnionej samicy. Dochodzi do obniżenia wrażliwości receptorów czułkowych na atraktanty żywicieli. Stan odżywienia samców także wpływa na mechanizm wyłączający agresywność samic, ponieważ dobrze odżywione samce przekazują samicy więcej spermy i białkowej wydzieliny gruczołów dodatkowych, która to przeciwdziała powtórnej kopulacji samicy oraz usuwa fizjologiczną blokadę dla złożenia jaj, modyfikuje rytm dobowy i powoduje, że samica w okresie rozwoju jaj nie będzie wielokrotnie poszukiwała żywiciela. Samce wpływając na zachowanie samic mogą więc modyfikować prawdopodobieństwo przenoszenia przez nie patogenów (Klowden i Wegner, 2000). Samce nie ssą krwi, lecz odżywiają się nektarami i sokami roślinnymi. Trawienie krwi i jednoczesny rozwój jaj wymaga 2-3 dni w klimacie tropikalnym i nieco dłuższego czasu w klimacie umiarkowanym. Samice szukają odpowiedniego miejsca na złożenie jaj i w zależności od gatunku kilkakrotnie składają po kilka do kilkuset jaj. Wiele gatunków składa jaja bezpośrednio na powierzchnię wody pojedynczo (Anopheles spp.), bądź sklejając je w pływające tratewki (np. Culex spp.). W ciągu 2-3 dni z jaj wylęgają się larwy. Samice niektórych gatunków z rodzaju Aedes składają jaja tuż nad linią wody lub na mokrych madach. Z tych jaj wylęgają się larwy tylko wtedy, kiedy zostaną one zatopione. Nawet nie zalane przez wodę, mogą przetrwać żywe przez wiele tygodni. Wylęgła larwa o długości 1,5 mm szybko rośnie do rozmiarów 8-10 mm, liniejąc trzykrotnie. Pędzi drapieżny tryb życia, choć sama może stać się pokarmem dla ryb z gatunków Gambusia affinis (mosquitofish) i Carassius auratus (goldfish). W ciepłym klimacie okres larwalny trwa około 4-7 dni lub dłużej jeśli brakuje pożywienia. Z kolei larwa przekształca się w poczwarkę, która jest ruchliwa lecz nie odżywia się. Z niej w końcu wydostaje się w pełni rozwinięty komar. W tropikach stadium poczwarki trwa 1-3 dni. Całkowity cykl rozwojowy od jaja do owada dorosłego trwa około 7-13 dni w sprzyjających warunkach (w Polsce 3-4 tygodnie). Chociaż rozwój komarów może przebiegać zarówno w słodkiej lub słonej wodzie, to jednak nie może ona podlegać ciągłemu falowaniu. Może być to woda stojąca, lub o delikatnym przepływie. Woda zalewowa lub nagromadzona np. na polach ryżowych. Dla niektórych gatunków wystarczy, że jest to woda deszczowa zgromadzona w starej oponie, jakimś pojemniku lub naczyniu, czy chociażby w dziupli drzewa lub leśnej kałuży. Różnice w wyborze środowiska do rozwoju dotyczą gatunków w obrębie poszczególnych rodzajów komarów. To samo tyczy się pory żerowania komarów i zasięgu migracji. Na przykład A. aegypti migruje na niewielkie odległości, do ok. 200 metrów. Natomiast zasięg migracji większości gatunków z rodzaju Anopheles sięga powyżej 1,5 km, a są takie gatunki jak Ochlerotatus sollicitans, który może się przemieścić nawet na odległości od 8 do 70 km (Jackmann i Olson, 2002). Samice komarów żyją zwykle od tygodnia do miesiąca, w zależności od warunków środowiskowych. Zimujące najedzone, zapłodnione samice niektórych gatunków mogą przetrwać nawet do 6 miesięcy, bądź dłużej (WHO, 1997).
Drukuj
Wyślij
