Działy Serwisu BPS

U psów i kotów pasożytuje kilka gatunków pcheł. Pasożyty te są bezskrzydłymi, spłaszczonymi bocznie, krwiopijnymi owadami z silnie rozwiniętą ostatnią parą odnóży, umożliwiającą wykonywanie skoków. Zależnie od gatunku ich wielkość waha się od jednego do kilku milimetrów. U psów i kotów najczęściej stwierdzano inwazje gatunków takich jak: Ctenocephalides felis (pchła kocia), Ctenocephalides canis (pchła psia) i Pulex irritans (pchła ludzka).

Pasożyty te żerują równie chętnie na zwierzętach, jak i na ludziach, przy czym najczęściej zarówno psy, jak i koty atakowane są przez pchłę kocią. Samica pchły po pobraniu pokarmu znosi jaja. Średnio jedna samica pchły kociej składa od kilku do trzydziestu jaj dziennie przez okres od 50 do 100 dni. Oznacza to, że jedna samica jest w stanie przez cały okres swojego dorosłego życia znieść do 3000 jaj. Jaja znoszone w sierści zwierząt opadają na podłoże podczas poruszania się zwierząt. Na podłożu (głównie w szparach podłóg i dywanach) z jaj wielkości około pół milimetra rozwijają się larwy, z których po przeobrażeniu powstaną osobniki dorosłe.

Ukąszenia pcheł wywołują reakcję alergiczną na składniki ich śliny prowadząc do pojawienia się w miejscu ukąszenia zaczerwienienia oraz świądu. U psów i kotów zmiany skórne dotyczą głównie grzbietu, jednak przy bardzo intensywnej inwazji pasożyty rozprzestrzeniają się po całej powierzchni ciała. U ludzi zmiany skórne obserwuje się głównie na podudziach. Wynika to z faktu, iż pchły wykonują skoki z podłoża. U osób, których zwierzęta śpią z nimi w łóżku, ukąszenia pcheł mogą być obserwowane na całej powierzchni ciała.

Pchły stanowią zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt nie tylko dlatego, iż wywołują u nich reakcje alergiczne, ale również ze względu na fakt, iż są one przenosicielami chorób zakaźnych i pasożytniczych.

Pasożytujące u psów i kotów pchły są żywicielem pośrednim tasiemca psiego Dipylidium caninum. Tasiemiec ten jako osobnik dorosły bytuje w jelicie cienkim u zwierząt mięsożernych, jednak jego stadium larwalne zwane cysticerkoidem umiejscawia się w jamie ciała pchły. Do zarażenia pcheł dochodzi jeszcze w ich stadium larwalnym. Człony tasiemca dostają się do środowiska zewnętrznego wraz z kałem zarażonych psów i kotów bądź też aktywnie wypełzają z odbytu powodując świąd tej okolicy. Z rozpadających się członów uwalniane są jaja otoczone bogatym w substancje odżywcze śluzem, których jest chętnie zjadany przez larwy pcheł. Wraz ze śluzem zjadane są również jaja tasiemca, z których powstaje wymieniona wcześniej larwa – cysticerkoid. Ów cysticerkoid pozostaje w ciele zarażonej pchły po jej przeobrażeniu do stadium dorosłego. Psy i koty zarażają się przez zjedzenie dorosłej pchły, co ma miejsce podczas lizania i ogryzania się w odpowiedzi na występujący świąd spowodowany ukąszeniami pcheł. W jelicie zwierząt mięsożernych w ciągu 2 – 3 tygodni z cysticerkoidu rozwija się dorosły tasiemiec. Czasami zdarza się, iż zarażona cysticerkoidem pchła połknięta zostanie przez człowieka. Wtedy tasiemiec osiąga dojrzałość płciową w jelicie cienkim człowieka, który staje się jego żywicielem przypadkowym. Opisana sytuacja dotyczy głównie dzieci, które często pozostają w szczególnie bliskim kontakcie ze zwierzętami. W Stanach Zjednoczonych opisany został przypadek zarażenia tasiemcem psim już kilkumiesięcznej dziewczynki.

Inną chorobą przenoszoną przez pchły jest bartoneloza kotów. Choroba ta wywoływana jest przez zakażenie bakterią Bartonella henselae, która obecna jest w odchodach pcheł. Koty zarażają się tym zarazkiem przez wprowadzenie jej wraz z odchodami pcheł na uszkodzoną skórą, co jest częste w przypadku występującego świądu w przebiegu inwazji pcheł. Zakażone koty chorują bardzo rzadko, stanowią jednak źródło zakażenia człowieka. U ludzi choroba ta nosi nazwę choroby kociego pazura. Nazwa ta bierze się stąd, iż ludzie zostają zarażeni w wyniku podrapania bądź pokąsania przez kota będącego nosicielem wspomnianej bakterii. Choroba kociego pazura dotyczy głównie dzieci i młodzieży oraz osób z obniżoną odpornością, a objawia się lokalnym powiększeniem węzłów chłonnych utrzymującym się przez kilka tygodni oraz gorączką. Amerykańskie Stowarzyszenie Lekarzy Weterynarii Leczących Koty (The American Association of Feline Practitioners) zaleca jako podstawową broń w zapobieganiu chorobie kociego pazura, zwalczanie inwazji pcheł u kotów. Zalecenie to wynika z faktu, iż badanie na obecność bakterii B. henselae jest drogie, skomplikowane i nie zawsze daje jednoznaczną odpowiedź, czy dany kot jest nosicielem zarazka.

Wymienionym chorobom przenoszonym przez pchły oraz samej inwazji pcheł można zapobiegać poprzez regularne zwalczanie ich inwazji. Wysoce skutecznym i bardzo bezpiecznym dla zwierząt i ludzi preparatem do zwalczania pcheł u psów i kotów jest preparat Advantage® firmy Bayer, który podawany w postaci kropli na skórę zwierząt w okolicy karku chroni przed inwazją pcheł przez okres 4 – 5 tygodni. Preparat skutecznie likwidując inwazję pcheł zapobiega występowaniu u ludzi i zwierząt chorób przenoszonych przez pchły.

Źródło: Wojciech Zygner. Zakład Parazytologii i Inwazjologii, Katedra Nauk Przedklinicznych, Wydział Medycyny Weterynaryjnej, SGGW w Warszawie.

Piśmiennictwo:

Birtles R.: Bartonellosis. W: Arthropod-borne Infectious Diseases of the Dog and Cat. Shaw S. E., Day M. J. (edit.) Manson Publishing Ltd, Barcelona 2005, s. 110 – 119.
Furmaga S.: Choroby pasożytnicze zwierząt domowych. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne. Warszawa 1985.
Grytner-Zięcina B.: Classis: Cestoda Monticelli, 1892 – Gromada: Tasiemce. W: Parazytologia i Akaroentomologia medyczna. Deryło A. (edit.) Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002, s. 200 – 237.
Hovda L. R., Hooser S. B.: Toxicology of newer pesticides for use in dogs and cats. The Veterinary Clinics Small Animal Practice. 2002, 32: 455 – 467.
Neafie R. C., Marty A. M.: Unusual Infections in Humans. Clinical Microbiology Reviews. 1993, 6: 34 – 56.
Wall R., Pitts K.: Arthropod vectors of infectious disease: biology and control. W: Arthropod-borne Infectious Diseases of the Dog and Cat. Shaw S. E., Day M. J. (edit.) Manson Publishing Ltd, Barcelona 2005, s. 11 – 22.
Wilkinson G. T., Harvey R. G.: Atlas dermatologiczny małych zwierząt. Przewodnik diagnostyczny. Sanmedica, Warszawa 1996.

297135 Odsłon - Komentarze (0)

Tylko zarejestrowane Lecznice mają uprawnienia do komentarzy.

Galeria Zdjęć

Images

Grupy obrazów - kliknij na folder:

kleszcze (6 Obrazy) kleszcze	pchły (2 Obrazy) pchły	komary (3 Obrazy) komary	Robaki i Pasożyty (8 Obrazy) robaki
Koty (3 Obrazy)	Psy (5 Obrazy)	VetriDerm - Zdrowa Skóra (5 Obrazy)